Fiilimsiler

Fiil kök veya gövdelerinden yapım ekleriyle türetilerek isim, sıfat ve zarf olarak kullanılan kelimelerdir.

İsim Fiil

İsim fiiller, fiillere “-ma, -ış, -mak” ekleri eklenerek oluşturulan sözcüklerdir. Bu isim fiil ekleri, eklendiği fiildeki sesli harflerin kalınlık incelik durumuna bağlı olarak “-ma / -me, -ış / -iş / -uş / -üş, -mak, -mek” şekillerinde kullanılabilmektedir ve bunlar fiillerin cümlede isim olarak kullanılmasını sağlarlar.

Örnek

Mektup yazmak onun için huzur verici bir şeydi.

Bağlama çalmayı bu kadar çok seveni hiç görmemiştim.

Programın başlayışı herkesi heyecanlandırdı.

Sıfat Fiil

Sıfat fiiller, fiillere “-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş” ekleri eklenerek oluşturulan sözcüklerdir. Sıfat fiil ekleri, eklendiği fiildeki sesli harflerin kalınlık incelik durumuna bağlı olarak “-an / -en, -ası / -esi, -maz / -mez, -ar / -er, -dık / -dik / -duk / -dük, -acak / -ecek, -mış / -miş / -muş / -müş” şekillerinde kullanılabilmektedir ve bunlar fiillerin cümlede sıfat olarak kullanılmasını sağlarlar.

Örnek

Çalışan adamı herkes sever.

Yıkılası dağlar geçit vermez oldu.

Görünmez kazaya da davetiye çıkarmayalım.

Zarf Fiil

Zarf fiiller, fiillere “-ken, -alı, -madan, -ince, -ip, -arak, -dıkça, -e….-e, -r…..-maz, -casına, -meksizin, -dığında” ekleri eklenerek oluşturulan sözcüklerdir. Zarf fiil ekleri de eklendiği fiildeki sesli harflerin kalınlık incelik durumuna bağlı olarak; 

“-ken, -alı / -eli, -madan / -meden -ınca / -ince / -unca / -ünce, -ıp/ -ip / -up / -üp, -arak / -erek, -dıkça / -dikçe / -dukça / -dükçe, -tıkça / -tikçe / -tukça / -tükçe, -e….-e / -a….-a, -r…..-maz / r…..-mez, -casına / -cesine, -çasına / -çesine, -maksızın / -meksizin, -dığında / -diğinde / -duğunda / -düğünde -tığında / -tiğinde / -tuğunda / -tüğünde”

şekillerinde kullanılabilmektedir ve bunlar fiillerin cümlede zarf olarak kullanılmasını sağlarlar.

Örnek

Bu dünyaya geleli yüzü bir kez olsun gülmedi.

Saati kuralı çok olmamıştı.

Kapanmadan kazan yarışmasına katılmak istiyorum.

240412029 Rana Begüm DaĞdeviren

Türkçe Öğretmenliği 2. Sınıf