Yağmur IŞIK 240412023

1. Yapısına Göre Cümleler

a) Basit Cümle

Tek yüklem var, yan cümle yok.
Örnek: Bugün hava çok güzel.

b) Birleşik Cümle

İçinde yan cümle (ek-fiil, fiilimsi, ki/ki’li, iç içe) vardır.
Türleri:

Girişik birleşik: Fiilimsi var.

Şartlı birleşik: “-sa/-se” şartı var.

Ki’li birleşik: “ki” bağlacıyla.

İç içe birleşik: Bir cümle başka cümlenin içinde.

c) Sıralı Cümle

Birden fazla yüklem var, virgülle veya noktalı virgülle ayrılır.

Bağımlı sıralı: Anlam ilişkisi var.

Bağımsız sıralı: Anlam bağı yok.

d) Bağlı Cümle

Cümleler ve, ama, fakat, çünkü gibi bağlaçlarla bağlanmış.

---

2. Yüklemin Türüne Göre Cümleler

a) Fiil (Eylem) Cümlesi

Yüklem fiildir.
Örnek: Çocuklar dışarı çıktı.

b) İsim (Ad) Cümlesi

Yüklem isimdir veya ek fiil almış bir sözcüktür.
Örnek: Bu ev çok geniş.

---

3. Yüklemin Yerine Göre Cümleler

a) Kurallı Cümle

Yüklem sonda.
Örnek: Bu konuyu yarın anlatacağım.

b) Devrik Cümle

Yüklem sonda değil.
Örnek: Ne güzel bir gündü bu!

c) Eksiltili Cümle

Yüklem yok, anlam bağlamdan tamamlanır.
Örnek: Keşke sen de…

4. Anlamına Göre Cümleler

a) Olumlu Cümle – Bugün çalışacağım.

b) Olumsuz Cümle – Gitmeyeceğim.

c) Soru Cümlesi – Ne zaman gelirsin?

d) Ünlem Cümlesi – Ne kadar güzeldi!

e) Emir Cümlesi – Kapıyı kapat.