Arkadaşlar merhaba, bu yazımızda sizinle Türkçe dersimizin ses bilgisi konusunu ele alacağız.

ilk başta ünlü düşmesini işliyoruz;

İki heceli bazı kelimelere ünlüyle başlayan ek gelince gövde sonundaki dar ünlü (ı, i, u, ü) düşer.
Örnek: ağız → ağzı, burun → burnu, alın → alnı kelimeleri ünlü düşmesine örnektir. fakat dikkat edilmesi gereken bir yer vardır oda şu ikilemelerde ünlü düşmesi olmaz!

diğer başlığımız ünlü türemesidir. Ünsüzle biten bir kelime ünlüyle başlayan bir ek aldığında araya bir ünlü türeyebilir.
Örnek: his → hissi, af → affı

ünlü değişimi ise sana ve bana kelimeleridir. aslında kelimeler sen ve bendir fakat e harfi a ya dönüşerek sana ve bana olur.

ünlü daralması ise a / e ünlülerinin i / ı / u / ü’ye dönüşmesi. Genelde -yor ekiyle olur.
Örnek: başla-yor → başlıyor, anla-yor → anlıyor ile olur.

ünsüz benzeşmesi veya sertleşmesi ise Ünsüzle biten sözcüğe ünlüyle başlayan sert ünsüzle başlayan ek gelince son ses sertleşir. FıSTıKÇıŞaHaP diye kodlayabiliriz ünsüzlerimizi.
Örnek: kitap + -cı → kitapçı şeklindedir.

ünsüz yumuşaması ise p, ç, t, k + ünlüyle başlayan ek gelince → b, c, d, ğ olur.
Örnek: kitap → kitabı, ağaç → ağacı, tat → tadı

ünsüz türemesi ise

Kelimeye ek gelince araya ünsüz türeyebilir.
Örnek: genç → gencecik (c türemesi), bir → biricik (iç ses + c türemesi

ünsüz düşmesi için de

Bazı kelimelerde son ünsüz düşer.
Örnek: küçük → küçücük → “küçcük”, sarı → sararmak (r düşmesi)

ulama ise bir sözcük ünsüz harfle biterse ve kendisinden sonra gelen sözcük ünlü harfle başlarsa, okurken bu iki sesin birbirine bağlanmasına denir.

Örnek: Bülent Ersoy

AD-SOYAD|DENİZ ROJİN UÇAK

NUMARA:240412044